Spis treści:

1. Postanowienia ogólne.
2. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem przychodni.
3. Działania zabronione.
4. Zasady podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego oraz osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń i informowanie odpowiednich instytucji.
5. Zasady aktualizowania standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie personelu przychodni do ich stosowania.
6. Zasady udostępniania standardów rodzicom lub opiekunom prawnym albo faktycznym oraz małoletnim, w celu zapoznania się z nimi i ich stosowania.
7. Ustalanie planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy.
8. Ochrona wizerunku małoletniego.
9. Postanowienia końcowe.

1. Postanowienia ogólne.

Standardy ochrony małoletnich obowiązujące w Przychodni Lekarskiej „AMELIA” Piotr Burgieł w Szczecinku opracowano w oparciu o art. 22b ustawy z 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz.U. z 2023, poz. 1304) oraz art. 7 pkt. 6 ustawy z dnia 28 lipca 2023 roku o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 poz. 1606).

Wyjaśnienie pojęć:

1. krzywdzenie małoletniego – należy przez to rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego (w tym nieobyczajnego) na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym członka personelu lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie.
2. małoletni – każda osoba, która nie ukończyła 18 roku życia.
3. kierownictwo – należy przez to rozumieć właściciela przychodni – kierownika podmiotu leczniczego oraz wszelkie osoby mające uprawnienia decyzyjne w przychodni, niezależnie od nazwy ich funkcji.
4. personel – to wszystkie osoby zatrudnione, współpracujące lub świadczące usługi, które biorą udział w udzielaniu świadczeń zdrowotnych małoletnim lub mogą mieć kontakt z małoletnim, niezależnie od wykonywanego zawodu i podstawy prawnej udzielania świadczeń zdrowotnych lub wykonywania obowiązków służbowych.
5. standardy – niniejszy dokument opisujący obowiązujące standardy.
6. zatrudnienie – oznacza nawiązanie współpracy z jakąkolwiek osobą na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania lub umowy cywilnoprawnej ( w tym również kontrakty).

Obowiązek przestrzegania standardów na każdy członek personelu oraz kierownictwo przychodni.

Dla potrzeb przeciwdziałania krzywdzeniu małoletnich, podejmowane są działania określone standardami również w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia informacji o krzywdzeniu małoletniego przez dorosłe osoby trzecie lub przez innych małoletnich

Za wdrożenie, monitorowanie przestrzegania, ocenę realizacji standardów oraz inne zadania określone w standardach odpowiedzialny jest właściciel przychodni.

Przed zatrudnieniem jakiekolwiek osoby, która będzie udzielać świadczeń zdrowotnych małoletnim lub będzie uczestniczyć w ich udzielaniu należy:

• uzyskać informację z rejestru sprawców przestępstw na tle seksualnym czy dana osoba figuruje w tym rejestrze,
• zobowiązać osobę zainteresowaną zatrudnieniem do dostarczenia aktualnego zaświadczenie o niekaralności w zakresie przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstw przeciwko wolności seksualnej, handlu ludźmi i znęcania się oraz o przeciwdziałaniu narkomanii lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego
• w przypadku zatrudniania cudzoziemca, należy przeprowadzić jego weryfikację pod kątem figurowania w rejestrach karalności państwa pochodzenia lub państwa, w którym osoba ta ostatnio zamieszkiwała – właściciel przychodni uprawniony jest do zobowiązania cudzoziemca do złożenia odpowiedniego oświadczenia o niekaralności.

W Przychodni Lekarskie AMELIA można zatrudnić wyłącznie te osoby, które nie figurują w rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym i które dostarczyły aktualne zaświadczenie o niekaralności.

Każda osoba zatrudniona ma obowiązek zapoznania się ze standardami i złożenie oświadczenia według wzoru stanowiącego załącznik do standardów.

Właściciel przychodni co najmniej raz w roku dokonuje przeglądu Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, ustalając czy zatrudniony, który udziela świadczeń zdrowotnych małoletnim lub uczestniczy w ich udzielaniu, nie został wpisany do tego rejestru oraz odbiera oświadczenia od zatrudnionych, którzy udzielają świadczeń zdrowotnych małoletnim lub uczestniczących w ich udzielaniu, o tym, że nie zostali wpisani do tego rejestru, ani, że nie toczy się wobec nich przygotowanie przygotowawcze lub sądowe dotyczące tych przestępstw – wzór w załączniku.

W przypadku powzięcia informacji, że wszczęto lub jest prowadzone postępowanie karne wobec zatrudnionego, właściciel przychodni niezwłocznie odsuwa takiego zatrudnionego od wszelkich form kontaktu z małoletnimi.

W przypadku, gdy zatrudniony zostanie skazany za przestępstwo o którym mowa powyżej, właściciel przychodni niezwłocznie rozwiązuje z nim umowę będącą podstawą zatrudnienia ze skutkiem natychmiastowym.

2. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem.

Podstawową  zasadą wszelkich czynności podejmowanych przez personel i kierownictwo Przychodni w kontaktach z małoletnimi  jest działanie na rzecz ich dobra.

W związku z tym personel i kierownictwo:

• traktują małoletnich z szacunkiem, zachowując w kontaktach z nimi spokój i cierpliwość, okazują zrozumienie dla trudności, problemów i potrzeb;
• dbają o przestrzeganie ich praw pacjenta;
• respektują ich prawo do opieki ze strony przedstawicieli ustawowych bądź opiekunów faktycznych;
• tłumaczą im podejmowane czynności i działania oraz dążą do uzyskania aprobaty na udzielane świadczenia zdrowotne;
• dają możliwość wyrażania przez małoletnich swojego zdania oraz zapewniają prawo do bycia wysłuchanym.

Każda osoba zatrudniona, która ma świadomość, że małoletni doznał znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności i taktu w kontaktach z małoletnim.

Jeżeli małoletni swoim postępowaniem dąży do nawiązania z członkiem personelu kontaktu fizycznego o potencjalnie niestosownym lub nieadekwatnym charakterze, personel podejmuje odpowiednie, stanowcze działania, wyjaśniając małoletniemu z wyczuciem konieczność zachowania granic strefy osobistej.

Na badanie małoletniego pacjenta należy uzyskać zgodę osoby uprawnionej według przepisów prawa polskiego, z zastrzeżeniem sytuacji nagłych.

Badanie małoletniego należy wykonać w obecności jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego, a jeżeli nie jest to możliwe, w obecności osoby z personelu.

Badanie małoletniego może wiązać się z koniecznością rozebrania pacjenta, oglądania go, dotykania go lub penetracji jam ciała wyłącznie w sytuacjach mających uzasadnienie medyczne.

Podczas badania okolic intymnych lub badania połączonego z potrzebą penetracji jam ciała należy zachować szczególny tak i umiar, tłumacząc najpierw potrzebę wykonania takich badań i ich planowany przebieg zarówno małoletniemu pacjentowi jak i obecnemu przy badaniu przy opiekunowi prawnemu lub opiekunowi faktycznemu.

Podczas badania małoletniego pacjenta należy zapewnić mu intymność adekwatną do jego wieku, potrzeb i oczekiwań.

W miarę możliwości kadrowych, badania małoletniego pacjenta, które ingeruje w jego sferę intymną, dokonuje członek personelu tej samej płci.

Członkowie personelu zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.

3. Działania zabronione.

• zabrania się stosowania jakiejkolwiek formy przemocy wobec małoletnich – zarówno fizycznej jak i werbalnej – polegającej w szczególności na stosowaniu kontaktu fizycznego o charakterze agresywnym, krytyki, obraźliwego lub dyskryminującego zachowania.
• zabrania się dotykania nieletnich w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany lub który wykracza poza uzasadnioną potrzebę medyczną.
• zabrania się prezentowania małoletnim treści o charakterze erotycznym, pornograficznym bądź przemocowym.
• zabrania się wyśmiewania małoletnich, poniżania lub ich etykietowania.
• kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy lub autorytetu.
• nie wolno kontaktować się bezpośrednio z małoletnim z pominięciem jego przedstawiciela ustawowego.
• personel nie może nawiązywać kontaktów z małoletnim w innej niż przewidziana udzielaniem świadczeń zdrowotnych formie, w szczególności poprzez zapraszanie lub przyjmowanie zaproszeń od małoletnich w mediach społecznościowych, komunikatorach lub za pośrednictwem innych prywatnych form kontaktu.
  
  

4. Zasady podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego oraz osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń i informowanie odpowiednich instytucji.

W przypadku zaobserwowania lub powzięcia informacji o:

• sytuacji przemocy lub wykorzystywania małoletniego – każdy członek personelu i kierownictwa jest zobowiązany do natychmiastowej reakcji, zmierzającej do powstrzymania zachowań niedozwolonych i zapewnienia ochrony małoletniemu;
• zachowań rodzących podejrzenie przemocy bądź wykorzystywania małoletniego – należy zgłosić je właścicielowi przychodni;
• naruszenia standardów – należy zgłosić je właścicielowi przychodni

Podejrzenie naruszenia standardów, w szczególności poprzez krzywdzenie małoletnich należy zgłaszać właścicielowi przychodni, który dąży do niezwłocznego wyjaśnienia sprawy, podejmując wszelkie niezbędne działania, które są dokumentowane.

W przypadku, gdy zgłoszono podejrzenie krzywdzenia małoletniego przez członka personelu, zostaje on natychmiast odsunięty od wszelkich form kontaktu z małoletnim do czasu wyjaśnienia sprawy.

W przypadku zaobserwowania, że przedstawiciel ustawowy małoletniego zaniedbuje jego potrzeby psychofizyczne lub rodzina jest niewydolna wychowawczo, stosuje przemoc wobec małoletniego bądź godzi się na jej stosowanie lub w inny sposób krzywdzący małoletniego sobie nie radzi, należy podjąć adekwatne działania:

• ubóstwa – można porozmawiać z przedstawiciel ustawowym małoletniego i poinformować go o możliwości wsparcia, w szczególności o ośrodkach pomocy społecznej;
• zaniedbania – można poinformować o możliwości wsparcia psychologicznego, w szczególności o telefonach zaufania, poradniach oraz specjalistach, którzy przyjmują na terenie powiatu
• przemocy – można wszcząć procedurę Niebieskiej Karty.

W przypadku, gdy z rozmowy z przedstawicielem ustawowym wynika, że nie jest on zainteresowany pomocą małoletniemu, ignoruje zdarzenie bądź stan psychofizyczny małoletniego lub w inny sposób nie wspiera małoletniego, kierownik podmiotu leczniczego sporządza wniosek, który kieruje do właściwego sądu rodzinnego.

W przypadku podejrzenia, że zdrowie lub  życie małoletniego są zagrożone lub gdy istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa na małoletnim, kierownik przychodni zawiadamia policję lub prokuraturę.

W miejscu dostępnym dla pacjentów umieszcza się informację o ogólnopolskich numerach telefonów dla osób pokrzywdzonych przestępstwami oraz przemocą w rodzinie:

• dla pokrzywdzonych przemocą w rodzinie +48 222 309 900
• „Niebieska Linia” 800 120 002
• Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111
  
  

5. Zasady aktualizowania standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie personelu przychodni do ich stosowania.

Przeglądu i aktualizacji standardów dokonuje się nie rzadziej niż co dwa lata, dostosowując je do aktualnych potrzeb oraz sprawdzając ich zgodność z obowiązującymi przepisami. Wnioski z oceny należy dokumentować.

6. Zasady udostępniania standardów rodzicom lub opiekunom prawnym albo faktycznym oraz małoletnim, w celu zapoznania się z nimi i ich stosowania.

Standardy są dokumentem ogólnodostępnym znajdującym się w każdej placówce pracującej w ramach Przychodni AMELIA Piotr Burgieł –  tj. w Szczecinku, Lotyniu, Barwicach, Bobolicach, Wierzchowie, Rzeczenicy, Grzmiącej.

Każdy małoletni lub jego opiekun prawny lub rzeczywisty może otrzymać kopię standardów do wglądu w rejestracji.

7. Ustalanie planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy.

Po ujawnieniu krzywdzenia małoletniego kierownik podmiotu leczniczego ustala plan jego wsparcia wraz z jego przedstawicielem ustawowym, o ile to nie przedstawiciel dopuszcza się krzywdzenia.

O ile to możliwe, po ustaleniu planu wsparcia kierownik podmiotu leczniczego wysłuchuje zdania małoletniego i je uwzględnia.

8. Ochrona wizerunku małoletniego.

Wizerunek małoletniego utrwalony za pomocą monitoringu znajdującego się w placówkach przychodni nie podlega upublicznieniu i nie wymaga zgody przedstawiciela ustawowego małoletniego. Wykorzystanie utrwalonego w ten sposób materiałów ograniczone jest wyłącznie do pierwotnie określonych dla ich rejestracji celów.

9. Postanowienia końcowe.

Standardy mają moc regulacji wewnętrznych i do ich przestrzegania są zobowiązani zatrudnieni w placówkach przychodni.

Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.

Szczecinek, lipiec 2024